Policistični jajnici i zatrudnjivanje su itekako povezani procesi. Policistični jajnici (Policistični ovarijalni sindrom – PCOS ) su najčešći endokrinološki poremećaj kod žena koji dovodi do neplodnosti odnosno anovulacije.
Ovaj sindrom kao i smanjena funkcija žutog tela predstavljaju dva osnovna endokrinološka poremećaja kod žena koja dovode do poremećaja u menstrualnom ciklusu a posledično i do neplodnosti (ili subfertilnosti- smanjene plodnosti).
Mogućnost da se desi trudnoća u jednom ovulatornom ciklusu, ako je muški partner potpuno zdrav je 25%.
Znači ako žena sa PCOS om nema ovulaciju uopšte ili ima 2-3 ovulacije u toku godine, onda je veoma mala šansa da se ,prvo desi polni odnos za vreme ovulacije, i drugo, da dođe do trudnoće.
Ako se, nekim čudom ipak desi i ovulacija, i polni odnos, i trudnoća, onda je ova trudnoća pod visokim rizikom da se završi ranim pobačajem.
Rani pobačaj kod žena sa PCOS-om dešava se jer je ovaj poremeđaj praćen brojnim drugim metaboličkim poremećajima.
Najznačajniji i najopasnije je insulinska rezistencija (IR). IR obično prati i niska koncentracija D vitamina u krvi, koja je u direktnoj vezi sa povećanom incidencom ranih pobačaja.
Trudnice sa PCOS-om u u povišenom riziku i od tzv. EPH gestoza, tj.bolesti od koje pate samo trudnice, a manifestuje se otocima, povišenim krvnim pritiskom, pojavom belančevina u mokraći.
EPH gestoza je veoma opasno stanje, koje može da ugrozi život i majke i bebe.
Iz svega navedenog, žene sa PCOS-om treba prvo da dobro izregulišu svoj hormonski i metabolički status,a trudnoća treba da se prati sa mnogo više pažnje nego trudnoća potpuno zdravih i mladih trudnica.
Sindrom policističnih jajnika, odnosno hiperandrogene anovulacije se karakteriše:niskim vrednostima Folikulostimulirajućeg hormona ( FSH) povišenim vrednostima Luteinizirajućeg hormona (LH) i povišenom insulinskom rezistencijom. Rezultat je povišena aktivnost androgena(muških polnih hormona).
Određen broj pacijentkinja ima problem sa gojaznošću
Klinička slika kod pacijentkinja može biti veoma šarenolika. Neke pacijentkinje imaju blaži oblik bolesti i osim nalaza na ultrazvuku nemaju drugih simptoma, dok kod drugih paciientkinja može biti izražena, gojaznost, hirzutizam, poremećaj menstruacionog ciklusa.
Sindrom je usko povezan s neosetljivošću na insulin, zbog čega je učestalije obolevanje od šećerne bolesti. Jajnici su obično dvostruko veći od normalnih, napete sivobele površine ispod koje se u kori nalaze cistice veličine 5 do 15 mm.
Policistični jajnici su povezani i sa ….
Žene s policističnim jajnicima trebaju se pratiti, istraživati i lečiti celi život jer je ova bolest povezana s nizom rizika: kasnija menopauza, različita krvarenja iz materice, spontani pobačaji su dva do tri puta češći, anemija, poremećaj količine masnoća u krvi, bolesti srca i krvnih sudova su 7 puta češće, rizik od obolevanja od šećerne bolesti je 16% veći, povišeni krvni pritisak se javlja kod 40% pacijentica, 2-3 puta je veći rizik za obolevanje od raka endometrijuma i jajnika, češće je potrebno odstranjenje maternice (histerektomija).
Lečenje sindroma policictičnih jajnika
Kao što je šarenolika klinička slika kod pacijentkinja tako su raznovrsni i pristupi lečenju policističnog sindroma. Postoji pet glavnih mera za lečenje pacijentkinja sa policističnim jajnicima u zavisnosti od kliničke slike:
Smanjenje telesne težine. Smatra se da pad telesne težine kod gojaznih pacijentkinja od 5% može ponovo dovesti do ovulacijskog ciklusa i bitno pomoći lečenju neplodonosti.
Fizička aktivnost
Prestanak pušenja
Farmakološki pristup Kod lečenja lekovima postoji čitav niz preparat koji mogu da se primene u zavisnosti od simptoma koje lečimo. Lečenje neplodonosti podrazumeva primenu lekova za stimulaciju ovulacije kao i primenu lekova koji pojačavaju osetljivost na insulin kod pacijentkinja sa insulinskom rezistencijom. Kod pacijentkinja kod kojih je glavni problem neredovan menstruacioni ciklus koriste se hormonski preparati na bazi Progestagena kao i oralne kontaceptivne pilule.
Hiruško lečenje (resekcija jajnika i elektrokauterizacija jajnika ili drilling) je danas dosta potisnuto usled primene stimulatora ovulacije.
Dr Simonida Mitić donosi višegodišnje iskustvo kao lekar i stručnjak za menadžment u zdravstvu. Njena karijera je posvećena prevenciji i unapređenju zdravlja cele porodice kroz decenijsko iskustvo u farmaceutskoj industriji.Kao saradnik za klinička ispitivanja učestvuje u razvoju novih terapija i naučnih inovacija. U ulozi Medical Managera primenjuje strateške veštine u vođenju medicinskih projekata, obezbeđujući da najnovija naučna saznanja postanu deo savremene brige o pacijentima.Dr Simonida Mitić kombinuje stručnost i posvećenost, donoseći našoj organizaciji stabilnost, znanje i doprinos razvoju celokupnog zdravstvenog ekosistema.
